Prace badawcze w zlewni potoku Wielka Puszcza zostały zapoczątkowane w 1973 roku, od 1991 rozpoczęto wprowadzanie do obserwacji automatycznego systemu pomiarowego. Od 1993 roku leśniczówka w Wielkiej Puszczy jest poligonem dydaktyczno-badawczym Zakładu Hydrologii Politechniki Krakowskiej (zobacz poprzednią lokalizację). W Wielkiej Puszczy odbywały się praktyki meteorologiczno-hydrologiczne, zajęcia koła naukowego oraz ćwiczenia terenowe. Pod koniec 2011 roku dotarła do Zakładu Hydrologii informacja, że leśniczówka w Wielkiej Puszczy zostanie rozebrana. Wiadomość była zaskoczeniem, ale też wyzwaniem, aby poszukać nowego lokum dla stacji badawczej. W maju 2012 roku Nadleśnictwo w Andrychowie zaproponowało dzierżawę posesji, która kiedyś również była leśniczówką i tak rozpoczęła się historia (nowej) Wielkiej Puszczy…
Obecnie leśniczówka wymaga (prawie kapitalnego) remontu oraz stworzenia „przyjaznego” zaplecza do prac naukowo-badawczych dla pracowników i studentów.
Z dniem 1 stycznia 2019 Politechnika Krakowska zakończyła dzierżawę obiektu.
Opłaty za dzierżawę w pełni ponosi dr hab. inż. Wiesław Gądek, za co jesteśmy ogromie wdzięczni.
Zobacz lokalizację leśniczówki – kliknij>
Przykładowe dane hydro-meteorologiczne z Wielkiej Puszczy
Potok Wielka Puszcza jest prawobrzeżnym dopływem rzeki Soły położonym w Beskidzie Małym, swój bieg kończy w miejscowości Porąbka w cofce zbiornika Czaniec. Powierzchnia zlewni wynosi 19.3 km2, długość cieku głównego wynosi 7.5 km przy średnim spadku 5.88 %. Najwyższym punktem zlewni jest szczyt góry Kocierz (879 m npm), zaś rzędna przekroju zamykającego wynosi 325 m npm. Zlewnia potoku Wielka Puszcza jest zlewnią górską charakteryzującą się dużymi spadkami terenu, nieprzepuszczalnym podłożem i gęstą siecią rzeczną. Cechą charakterystyczną jest duża powierzchnia zalesienia (80%). Pozostałą część powierzchni stanowią pola uprawne i łąki (17%) oraz zabudowania gospodarskie (3%). Dominują tutaj krótkie wezbrania związane z opadami burzowymi (wezbrania letnie) oraz wezbrania wiosenne zależne są od szybkości topnienia pokrywy śniegowej, które w większości przypadków przebiegają łagodnie.
AUTOMATYCZNY SYSTEM POMIAROWY
Plan uruchomienia automatycznego systemu pomiarowego był gotowy już od dawna, ale dopiero pod koniec roku 2013 udało się wdrożyć go do realizacji. System został uruchomiony na początku roku 2014 i chociaż jest to nowy system, to nie stanowi nowości na terenie potoku Wielka Puszcza. Poprzedni system pomiarów automatycznych działał pod koniec XX wieku, niestety liczne powodzie oraz zmiany w finansowaniu uczelni nie pozwoliły na konserwację, a w konsekwencji na utrzymanie działania tego systemu (przeczytaj więcej o poprzednim systemie).
Niestety nowy system nie jest tak bardzo rozbudowany jak jego poprzednik, ale (jak sądzimy) stanowi początek nowej ery pomiarów na terenie zlewni Wielka Puszcza. Obecnie system składa się z dwóch punktów pomiarowych z centrum zbierania danych zlokalizowanym w leśniczówce Wielka Puszcza 99. W ramach systemu dokonuje się automatycznego pomiaru wysokości opadu (punkt pomiarowy z dwoma deszczomierzami) oraz stanu wody (drugi punkt pomiarowy wyposażony, oprócz czujnika mierzącego wysokość wody, w monitoring wizyjny oraz standardowa łatę wodowskazową). Niewątpliwą nowością jest możliwość przesyłania danych, które obecnie są dostępne poprzez sieć (internet).
Stanowisko 1 – pomiar wysokości opadów
Cel: pomiar wysokości opadów atmosferycznych.
Lokalizacja stanowiska: teren przed budynkiem stacji w Wielkiej Puszczy.
Stanowisko składa się z dwóch telemetrycznych czujników wysokości opadów, w tym jeden z ogrzewaniem. Powierzchnia chwytna czujników znajduje się na wysokości 1.0 m nad powierzchnią terenu.
Parametry techniczne telemetrycznego czujnika wysokości opadów:
Stanowisko 2 – pomiar stanu wody + kamera monitoringu wizyjnego
Cel: pomiar stanu wody.
Lokalizacja stanowiska: przekrój korytowy potoku Wielka Puszcza na wysokości leśniczówki.
Ultradźwiękowy czujnik poziomu wody o parametrach zbliżonych do Vegasona 61-62. Czujnik umieszczony na wysięgniku nad potokiem Wielka Puszcza.
Od czerwca 2016 roku na rampie została zainstalowana kamera internetowa pokazując obraz potoku Wielka Puszcza (widok na prawy brzeg).
W przekroju wodowskazowym znajduje się również standardowa łata wodowskazowa
Parametry uwzględnionych czujników:
Stanowisko 3 – rejestrator
Cel: automatyczna rejestracja danych obserwowanych dostarczanych poprzez złącza teletechniczne z zainstalowanych na stanowiskach 1 i 2 urządzeń pomiarowych czynników opadowych oraz rejestracja pomiarów hydrologicznych – pomiar stanu wody (stanowisko 2), rejestrator posiada funkcje umożliwiające transmisję danych oraz możliwość rozbudowy części pomiarowej obsługujące inne czujniki pomiarowe z zakresu meteorologii i hydrologii. A także posiadać przetwarzanie w/w danych i ich zapis z zadanym interwałem czasowym we wbudowanej pamięci nieulotnej.
Lokalizacja stanowiska: stacja badawcza w Wielkiej Puszczy – ul. Wielka Puszcza 99, Porąbka – rejestrator umieszczony w budynku.
Głównym zadaniem rejestratora jest automatyczny odczyt sygnałów pochodzących z różnego rodzaju czujników wielkości fizycznych (stanowisko meteorologiczne i hydrologiczne), przetwarzania tych informacji oraz ich zapis. Dodatkowo urządzenie to komunikuje się z systemem zarządzającym modem transmisyjny oraz może zostać skonfigurowane do samodzielnego generowania komunikatów ostrzegawczych i alarmów. W momencie stwierdzenia niewłaściwej pracy urządzenia, układ samo-diagnozy jest w stanie automatycznie zresetować zarówno rejestrator jak i poszczególne urządzenia zewnętrzne. Dzieje się tak np. przy dłuższej awarii zasilania lub zakłóceń w dostawie energii. Po wznowieniu pracy urządzenie samodzielnie odzyskuje pełną funkcjonalność.
Parametry rejestratora:
Stanowisko 4 – rejestrator/serwer
Leśniczówce znajduje się system gromadzenia i przesyłu danych. Dane w czasie rzeczywistym są dostępne zarówno na serwerze danych, jak i poprzez stronę internetową firmy traxelektronik.pl. Dane dostępne są z dwóch stacji pomiarowych: stacji pomiaru stanu wody i wysokości opadu w Wielkiej Puszczy oraz stacji pomiarów meteorologicznych w Krakowie (zlokalizowanego na terenie kampusa Politechniki Krakowskiej przy ul. Warszawskiej).
Oto przykładowe zestawienia danych ze stacji pomiarowej w Wielkiej Puszczy.
G A L E R I A
